तिब्बत–रसुवा सीमामा बाढीपहिरोको पूर्वसूचना प्रणाली जडान गर्दै सरकार

काठमाडौं : नेपाल सरकारले चीनसँग जोडिएको सीमावर्ती क्षेत्रमा बाढी तथा पहिरोको जोखिमबारे पूर्वसूचना दिने प्रणाली पुनर्निर्माण तथा विस्तार गर्ने तयारी गरेको छ ।

यसका लागि भूकम्पीय कम्पन मापन गर्न सक्ने सेन्सर, निगरानी क्यामेरा र स्याटेलाइट लिंक जडान गर्ने तयारी गरिएको हो । रसुवाको भोटेकोशीमा भदौ १० गते तिब्बततर्फबाट आएको भीषण बाढीले ठूलो जनधनको क्षति गरेपछि सरकारले सीमावर्ती क्षेत्रमा पूर्वसूचना प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाउन लागेको हो ।

ADVERTISEMENT

सरकारका अनुसार रसुवाको सीमावर्ती बस्ती टिमुरेमा पहिलो चरणमा क्यामेरा, सेन्सर र स्याटेलाइट प्रणाली जडान गरिनेछ । चीनको तिब्बतसँग जोडिएको यो क्षेत्र भौगोलिक तथा विपद्का दृष्टिले संवेदनशील मानिन्छ ।

पूर्वसूचना प्रणालीको मुख्य हिस्सा भेरी स्मल एपर्चर टर्मिनल (भिस्याट) रहनेछ । मोबाइल तथा अन्य सञ्चार सञ्जाल अवरुद्ध भएको अवस्थामा पनि निगरानी केन्द्रहरूबीच सञ्चार कायम राख्ने उद्देश्यले भिस्याट जडान गर्न लागिएको हो ।

यस प्रणालीमार्फत सम्भावित जोखिमको निगरानी गरी समयमै सूचना तथा चेतावनी प्रवाह गर्न सकिने अपेक्षा गरिएको छ ।

भदौ १० गते आएको बाढीपछि सीमावर्ती क्षेत्रमा रहेका कम्तीमा चारवटा जलमापन केन्द्रसँगको सम्पर्क विच्छेद भएको थियो । यस्तो अवस्थालाई ध्यानमा राख्दै सरकारले सञ्चार तथा निगरानी प्रणालीलाई थप भरपर्दो बनाउन लागेको हो ।

पहिलो चरणमा एउटा स्थानमा मात्रै क्यामेरा, सेन्सर र भिस्याट जडान गरिनेछ । त्यसपछि आवश्यकताका आधारमा अन्य सीमावर्ती स्थानमा समेत प्रणाली विस्तार गर्ने सरकारको योजना छ । उपकरण जडानका लागि उपयुक्त स्थान पहिचान गर्न अधिकारीहरूले हेलिकप्टरमार्फत क्षेत्रको निरीक्षणसमेत गरिसकेका छन् ।

यसैबीच, गत साता हिमचट्टान भत्किएपछि नेपाल–चीन सीमावर्ती क्षेत्रमा बनेका दुईवटा तालबाट पानी बगेर खाली भइसकेकाले तत्कालको जोखिम टरेको बताइएको छ । तर भूभाग अझै अस्थिर रहेकाले सो क्षेत्रमा निरन्तर निगरानी आवश्यक रहेको अधिकारीहरूको भनाइ छ ।

सरकारले पूर्वसूचना प्रणाली सञ्चालनमा आएपछि बाढी तथा पहिरोका कारण हुन सक्ने सम्भावित जोखिमबारे तल्लो तटीय क्षेत्रमा रहेका समुदायलाई समयमै जानकारी गराउन सहज हुने अपेक्षा गरेको छ । यसले सम्भावित विपद्का बेला खोज, उद्धार तथा सुरक्षित स्थानान्तरणका लागि थप समय उपलब्ध गराउनेछ ।