धनतेरसको इतिहास, धार्मिक महत्व र परम्परा: धन, स्वास्थ्य र समृद्धिको कामना गर्दै मनाइँदै

जनकपुरधाम : हिन्दू धर्मावलम्बीहरूको महत्वपूर्ण धार्मिक तथा सांस्कृतिक पर्व धनतेरस आज श्रद्धा, आस्था र उल्लासका साथ मनाइँदैछ। प्रत्येक वर्ष कार्तिक कृष्ण पक्षको त्रयोदशी तिथिमा मनाइने यस पर्वलाई धनत्रयोदशी तथा धन्वन्तरी त्रयोदशीका नामले समेत चिनिन्छ।

ADVERTISEMENT

धनतेरसलाई दीपावली पर्वको सुरुवातका रूपमा पनि लिने गरिन्छ। यस दिन विशेषगरी माता लक्ष्मी, भगवान् कुबेर र भगवान् धन्वन्तरीको पूजा आराधना गर्ने धार्मिक परम्परा रहेको छ।

यस्तो छ धनतेरसको धार्मिक इतिहास

हिन्दू धार्मिक ग्रन्थहरूमा उल्लेख भएअनुसार समुद्र मन्थनका क्रममा भगवान् धन्वन्तरी अमृतले भरिएको कलश लिएर समुद्रबाट प्रकट हुनुभएको धार्मिक मान्यता छ। भगवान् धन्वन्तरीलाई आयुर्वेद, स्वास्थ्य तथा चिकित्साका देवताका रूपमा पूजा गरिन्छ।

यसै धार्मिक मान्यताका आधारमा धनतेरसका दिन भगवान् धन्वन्तरीको पूजा गरी परिवारका सदस्यहरूको सुस्वास्थ्य, दीर्घायु र सुखमय जीवनको कामना गर्ने परम्परा बसेको विश्वास गरिन्छ।

धनतेरसमा सुनचाँदी तथा नयाँ सामान किन्ने चलन

धनतेरसका दिन नयाँ भाँडाकुँडा, सुन, चाँदी तथा अन्य धातुका सामग्री खरिद गर्ने परम्परा रहेको छ। धार्मिक विश्वासअनुसार यस दिन नयाँ सामान घरमा भित्र्याउँदा सुख, समृद्धि र सौभाग्य प्राप्त हुन्छ।

यस अवसरमा बजारमा सुनचाँदीका गरगहना, भाँडाकुँडा तथा विभिन्न सामग्री खरिद गर्नेहरूको चहलपहल बढ्ने गर्दछ।

माता लक्ष्मी र भगवान् कुबेरको पूजा

धनतेरसका दिन माता लक्ष्मीलाई धन, ऐश्वर्य र समृद्धिकी देवीका रूपमा तथा भगवान् कुबेरलाई धनका अधिपतिका रूपमा पूजा गरिन्छ। साँझपख घर तथा आँगनमा दीप प्रज्वलन गरी घरमा सुख, शान्ति र समृद्धिको कामना गर्ने चलन छ।

त्यस्तै, यस दिन यमराजको नाममा दीपदान गर्ने परम्परालाई पनि विशेष महत्व दिइन्छ।

धनतेरसले दिने सन्देश

धनतेरस केवल धनसम्पत्ति आर्जन गर्ने पर्व मात्र नभई स्वास्थ्य, सकारात्मक सोच, पारिवारिक सुख र समृद्धिको महत्व बुझाउने पर्व पनि हो। यसले धार्मिक आस्था, सामाजिक सद्भाव र सांस्कृतिक परम्परालाई निरन्तरता दिन महत्वपूर्ण भूमिका खेल्दै आएको छ।

धनतेरसको पावन अवसरमा सम्पूर्ण नेपाली दाजुभाइ तथा दिदीबहिनीहरूमा सुख, शान्ति, समृद्धि र उत्तम स्वास्थ्यको हार्दिक मंगलमय शुभकामना।